Stoisz w Świętej Katarzynie i zastanawiasz się, czy wejść prosto na Łysicę, czy zrobić dłuższą pętlę? Najczęściej najlepszym wyborem jest pętla przez Łysicę i Skałę Agaty, ale jej przebieg oraz dostępność łączników zależą od wybranej trasy i pory roku.

Na krótkie wejście wybierz Łysicę, na całodzienny spacer czerwony szlak
- Krótki wariant: wejście ze Świętej Katarzyny na Łysicę i powrót tą samą drogą.
- Pętla grzbietem: trasa „Na Łysicę” przez Skałę Agaty ma 12,1 km.
- Dłuższa wędrówka: czerwony szlak ze Świętego Krzyża do Świętej Katarzyny liczy 16 km.
- Spokojniejszy spacer: szlak dawnej kolejki wąskotorowej łączy Świętą Katarzynę z Nową Słupią.
- Przed wyjściem: sprawdź zasady udostępniania Świętokrzyskiego Parku Narodowego, zwłaszcza jeśli planujesz wędrówkę z psem.
Na pierwszy raz wybierz trasę do własnego planu, nie samą nazwę szczytu
W Górach Świętokrzyskich krótkie podejście na szczyt i całodzienny marsz mogą zaczynać się w tej samej miejscowości. Różnica tkwi w tym, czy wracasz po własnych śladach, czy łączysz kilka odcinków w pętlę albo przechodzisz między miejscowościami.
Uważam, że na pierwszą wizytę najlepiej sprawdza się pętla ze Świętej Katarzyny, jeśli masz czas na kilka godzin marszu. Gdy planujesz krótki spacer lub podróż z napiętym harmonogramem, rozsądniej wejść na Łysicę i wrócić tą samą drogą. Czerwony szlak między Świętym Krzyżem a Świętą Katarzyną zostawiłbym na dzień, w którym nie trzeba pilnować szybkiego powrotu do samochodu.
To rozróżnienie przydaje się szczególnie przy planowaniu noclegu. Baza w jednej miejscowości ułatwia pętlę, ale trasa między Świętym Krzyżem i Świętą Katarzyną ma różne punkty startu i mety, więc przed wyjściem trzeba rozwiązać kwestię powrotu.
Pętla przez Skałę Agaty ma 12,1 km i wraca do Świętej Katarzyny
Na mapie wygląda jak niewielkie obejście Łysicy, ale pętla prowadzi dalej grzbietem i wraca inną drogą. Według trasy „Na Łysicę” przygotowanej przez Świętokrzyskie Travel kolejne punkty to Łysica, Skała Agaty, kapliczka św. Mikołaja, ślad dawnej kolejki wąskotorowej i Słupski Weksel.
Łączny dystans wynosi 12,1 km, więc to wariant na dłuższy spacer, a nie szybkie wejście na szczyt. Na podejściu pojawiają się kamienie i korzenie, dlatego po opadach tempo może spaść; plan nie powinien zakładać marszu wyłącznie po równym, łatwym podłożu.
Jeśli zależy ci na krótszej wycieczce, nie musisz kończyć pętli. Możesz wejść na Łysicę od Świętej Katarzyny i wrócić tą samą drogą, rezygnując z odcinków przez Skałę Agaty i dawny nasyp kolejki. To prostszy wariant logistyczny, choć nie daje tak urozmaiconego przebiegu.
Czerwony szlak łączy dwa znane miejsca, ale wymaga planu powrotu
Najbardziej treściwa trasa przez Łysogóry prowadzi od Świętego Krzyża przez Hutę Szklaną, Kakonin i Przełęcz św. Mikołaja do Świętej Katarzyny. Opis regionalny podaje 16 km i około 4 godzin marszu, bez czasu na zwiedzanie obiektów po drodze.
Ten dystans może brzmieć niewinnie, lecz sama liczba kilometrów nie uwzględnia postoju przy klasztorze ani platformie widokowej nad gołoborzem. Do tego dochodzi przejście przez Łysicę i konieczność ustalenia, jak wrócisz do punktu startu. Trasę i jej przebieg przedstawia regionalny serwis turystyczny.
Jeśli masz samochód tylko przy jednym końcu, nie zakładaj spontanicznie, że powrót będzie prosty. Sprawdź połączenia transportowe przed wyjściem albo wybierz trasę-pętlę. Przy pobycie z noclegiem wygodnym rozwiązaniem bywa zaplanowanie kolejnych dni tak, by nie kończyć marszu daleko od miejsca zakwaterowania.
Łysica i Skała Agaty to różne punkty na tym samym grzbiecie
Nazwy szczytów w opisach bywają mylące, bo Łysica i Skała Agaty leżą blisko siebie, a wysokości w starszych materiałach mogą się różnić. Folder Świętokrzyskiego Parku Narodowego wskazuje Skałę Agaty jako wschodni wierzchołek Łysicy, położony na wysokości 614 m n.p.m.; dalej na trasie znajduje się Łysa Góra ze Świętym Krzyżem, na wysokości 595 m n.p.m.
W praktyce oznacza to, że wejście na Łysicę nie musi kończyć się natychmiastowym odwrotem. Pętla przez Skałę Agaty prowadzi dalej po grzbiecie, a następnie zawraca do Świętej Katarzyny innym odcinkiem. Jeśli zależy ci na krótkim zdobyciu najwyższego wzniesienia, wystarczy wejście i powrót; jeśli chcesz poznać więcej niż samo podejście, wybierz pętlę.
W parku narodowym sprawdź zasady, zanim ruszysz z psem
Plan potrafi zmienić się już przy wejściu na szlak, zwłaszcza gdy podróżujesz ze zwierzęciem. Informacja regionalna o Świętokrzyskim Parku Narodowym podaje, że pies na smyczy może poruszać się tylko asfaltowym odcinkiem z Huty Szklanej na Łysą Górę; nie oznacza to swobodnego dostępu do szlaków prowadzących na Łysicę.
Wybór zależy więc od tego, z kim wędrujesz i dokąd chcesz dojść, a nie wyłącznie od długości trasy. Park udostępnia turystom wskazane szlaki i trasy, dlatego przed wyjściem sprawdź aktualne komunikaty oraz zasady na stronie Świętokrzyskiego Parku Narodowego opisanej w serwisie Świętokrzyskie Travel.
| Sytuacja | Co może się okazać problemem | Co zrobić |
|---|---|---|
| Chcesz zabrać psa na Łysicę | Ograniczenia ruchu ze zwierzętami na terenie parku | Sprawdź regulamin i wybierz trasę dostępną dla psa |
| Wybierasz czerwony szlak między Świętym Krzyżem a Świętą Katarzyną | Start i meta są w różnych miejscach | Ustal transport powrotny przed rozpoczęciem marszu |
| Po deszczu planujesz pętlę przez grzbiet | Kamienie i korzenie mogą być śliskie | Załóż obuwie z dobrą przyczepnością i zostaw zapas czasu |
| Chcesz tylko wejść na Łysicę | Pętla może niepotrzebnie wydłużyć wycieczkę | Wróć tą samą drogą do Świętej Katarzyny |
Najlepszy plan zostawia zapas na widoki i powrót
Wybierz trasę według całego dnia, nie samego punktu na mapie: krótkie wejście na Łysicę przy ograniczonym czasie, pętlę przez Skałę Agaty przy bazie w Świętej Katarzynie albo czerwony szlak, jeśli masz rozwiązany powrót z drugiego końca. W planie uwzględnij postoje i zasady parku, bo to one często przesądzają, czy spokojny spacer nie zamieni się w pośpiech pod koniec dnia.
Jeśli pobyt obejmuje więcej niż jeden dzień, rozdziel Łysicę i Święty Krzyż na osobne wycieczki. Dzięki temu łatwiej zatrzymać się przy gołoborzu, klasztorze lub leśnych odcinkach, zamiast traktować cały region jak trasę do szybkiego odhaczenia.
